e-İrsaliye Nedir? Sevk İrsaliyesinin Dijitali
e-İrsaliye, malın bir yerden başka bir yere sevki sırasında düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik hâlidir. Kağıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki işleve sahiptir; malın kimden kime, ne zaman ve hangi araçla gönderildiğini belgeler. Fatura değeri taşımaz — yani bir ödeme/tahsilat belgesi değil, bir sevkiyat belgesidir.
e-İrsaliye ile fatura arasındaki fark
Karıştırılmaması gereken temel ayrım şudur:
- İrsaliye (e-İrsaliye): Malın fiziksel sevkini belgeler. "Bu mal şu tarihte şuraya gönderildi."
- Fatura (e-Fatura/e-Arşiv): Satışın mali kaydını belgeler. "Bu mal şu bedelle satıldı."
Bir sevkiyatta çoğu zaman ikisi de gerekir: mal yola çıkarken irsaliye düzenlenir, satış için fatura kesilir. (Fatura tarafı için: e-fatura nedir.)
e-İrsaliye ne zaman düzenlenir?
- Mal, alıcıya veya bir adrese fiziksel olarak sevk edilirken.
- Depolar/şubeler arası mal transferinde.
- Malın taşınması sırasında yanında bulundurulması gereken belge olarak.
Kimler için zorunlu?
e-İrsaliye zorunluluğu, GİB'in belirlediği ciro sınırları ve sektörel koşullara göre belirlenir. Uygulamada e-İrsaliye, e-Fatura'ya geçmiş ve mal sevkiyatı yoğun olan işletmeler için gündeme gelir; belirli sektörlerde ciroya bakılmaksızın kapsam söz konusu olabilir.
Güncel kapsam ve sınırlar değişebildiğinden, e-İrsaliye'ye geçmeniz gerekip gerekmediğini mali müşavirinizle teyit edin.
e-İrsaliye'nin avantajları
- Kağıt yükünün ortadan kalkması: Sevkiyat belgesi elektronik üretilir ve saklanır.
- İzlenebilirlik: Sevkiyatlar dijital olarak kaydedilir, geçmişe dönük takip kolaylaşır.
- Hata azalması: Fatura ve stok süreçleriyle bütünleşince elle giriş azalır.
- Denetim kolaylığı: Belgeler standart ve erişilebilir biçimde tutulur.
Ön muhasebe ve stokla ilişkisi
Bir sevkiyat yalnızca bir belge değildir; aynı zamanda bir stok hareketidir. Mal sevk edildiğinde stoktan düşer; bu, faturayla birlikte muhasebe ve stok kaydını da etkiler. Bütünleşik bir sistemde e-İrsaliye, e-Fatura ve stok tek akışta ilerler.
Marfin'de e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye tek ekrandan düzenlenir; sevkiyat stok hareketine, satış ise muhasebe kaydına otomatik dönüşür.
Özet
- e-İrsaliye, sevk irsaliyesinin elektronik hâlidir; malın sevkini belgeler, fatura değeri taşımaz.
- İrsaliye sevki, fatura ise satışı belgeler; sevkiyatta genelde ikisi birlikte gerekir.
- Zorunluluk ciro ve sektör koşullarına bağlıdır; e-Fatura ile birlikte planlanır.
- Sevkiyat aynı zamanda bir stok hareketidir; bütünleşik takip hata azaltır.
Sevkiyat, fatura ve stoğu tek akışta yönetmek için Marfin'i ücretsiz deneyebilirsiniz.